Sense of Place

close
Het begint met een droom

Niet zelden begint een ontwikkeling bij de droom van een enkeling.

Joop Mulder droomde van het eiland Terschelling als podium. In 35 jaar ontwikkelde hij het Oerol Festival tot wat het nu is: een internationaal fenomeen, en van grote betekenis voor het eiland.

Nu gaat de droom verder. Joop wil zijn ervaringen op het vaste land gaan delen. ‘Sense of Place’ heet de nieuwe droom. Hij experimenteerde er al mee op Oerol en vanaf 2018 wordt de gehele Waddenkust in de droom opgenomen. Er staan nu (2017) al meer dan 20 projecten in de planning.

In het landschap en in de dorpen langs de gehele Nederlandse Waddenkust realiseert Sense of Place innoverende kunstwerken, ruimtelijke concepten, en verbluffende ontwerpen. Dat gebeurt altijd op basis van de bouwstenen die natuur, cultuur (-historie) en landschap ons bieden.

Samen met de lokale gemeenschappen en bedrijven en samen met kunstenaars, architecten, ontwerpers en de experts van organisaties en kennisinstellingen wil Joop Mulder opnieuw de kracht van kunst, cultuur en creativiteit inzetten om een gebied te ontwikkelen. In een ketting van opmerkelijke en aantrekkelijke kunst- en landschapsprojecten langs het hele Waddengebied (van Den Helder t/m de Dollard) wordt de unieke waarde van het landschap, de regio en het werelderfgoed uitvergroot en de natuur in dit gebied versterkt. De verschillende locaties vertellen door wisselende interventies in het landschap elk een eigen verhaal en geven de ‘plek’ extra aantrekkingskracht en betekenis: ‘a sense of place’.

Door deze projecten in routes (Expedities) te verbinden, ontstaat een extra meerwaarde. Dit trekt meer cultuurtoeristen, geeft de regio een economische en maatschappelijke impuls en stimuleert de komst van nieuwe bewoners en bedrijvigheid.

Tegelijkertijd waakt Sense of Place voor plat massatoerisme dat de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten juist kan aantasten. “Wij willen dat dit unieke gebied ook voor toekomstige generaties van waarde blijft. We ontsluiten een unieke en weidse wereld voor de cultuur/natuurtoerist”, aldus Mulder.

Sense of Place realiseert zelf projecten, maar neemt ook bestaande projecten op in haar programma en marketing. Ze zet deze projecten van anderen in nieuw licht en vergroot daarmee hun aantrekkingskracht.

Laboratoriumfunctie

Oerol zet haar festival in als laboratorium voor grote landschapsprojecten. Dat vraagt ruimte en context. Het unieke decor van het eiland is bij uitstek geschikt om experimenten van verschillende stadia te tonen en te toetsen. De afgelopen drie jaren heeft Oerol deze nieuwe toekomstlijn al een prominente plek gegeven, zowel in de toonkamer op het Groene Strand en de Noordsvaarder, als elders op het eiland. De ontwikkelingen van het festival als laboratorium zijn op de voet te volgen. 2014 was het eerste laboratoriumjaar om de stappen die we buiten het festival om zetten te delen. Het resultaat van de experimenten? Wanneer de onderzoeksperiode is afgerond en de resultaten daadwerkelijk aanleiding geven tot de beoogde vervolgstappen, krijgt de pilot een definitieve realisatie in het Waddengebied, voor een doorlopende beleving. Wadland – een coproductie van Oerol en SLeM op de Noordsvaarder in 2014 is het voorbeeld bij uitstek. Wadland is de labversie van de toekomstig te ontwikkelen Mondriaankwelder. Ook Het Klooster van Rieks Swarte zal in een tijdsbestek van enkele jaren op dezelfde wijze als Wadland uitgroeien. Partners die bij deze projecten een belangrijke rol spelen, variëren van gemeenten, overheidsdiensten tot landschapsbeheerders.

De gelaagde benadering van Sense of Place maakt dat het binnen het festival als inspiratiebron blijft dienen voor theatermakers en kunstenaars om hun voorstelling, performance of installatie te laten verhouden tot de plek waarvoor ze het maken, soms zelfs in jarenlange voorbereiding. Bijvoorbeeld de landschapsopera van Strijbos & Van Rijswijk en de human landscape van Sharon Fridman.