Een wandeling omhoog, drie plekken om stil te staan en uit te kijken, en bovenop een bijzonder kunstwerk van hergebruikte meerpalen, geïnspireerd op historische zeebakens. De ruim dertig meter hoge voormalige vuilstort De Nollekes op Terschelling krijgt een nieuw leven als vrij toegankelijk landschapskunstwerk. Een plek waar landschap, kunst, historie en bezinning samenkomen. Het Waddenfonds financiert € 584.000 ten behoeve van de realisatie van het project dat bijdraagt aan de ontwikkeling van duurzame recreatie en duurzaam toerisme in het Waddengebied.
Van afvalberg naar nieuwe betekenis
Bezoekers kunnen straks via een nieuw wandelpad van circa 600 meter naar de top van de heuvel lopen. Onderweg nodigen drie uitzicht- en rustpunten uit om het landschap vanuit verschillende perspectieven te beleven. Informatieborden vertellen over de zeevaartgeschiedenis, de omgeving en de bijzondere waarden en kwetsbaarheid van het Waddengebied. Bovenop vormt een kunstwerk van hergebruikte meerpalen een eigentijds baken in het landschap. Een plek om uit te kijken over het eiland, tot rust te komen en je te verwonderen.
De Nollekes was vanaf de jaren vijftig in gebruik als vuilnisbelt. Er werd van alles gestort, van huishoudelijk afval tot complete auto’s. Na sluiting in 1990 werd de vuilstort afgedekt met grond, plaggen en groen. Onder de heuvel ligt het afval nog altijd verborgen. Met de transformatie wordt deze geschiedenis niet uitgewist, maar krijgt de plek een nieuwe betekenis. Verleden, heden en circulaire toekomst komen hier samen. Artistiek directeur van Oerol Sabine Pater kijkt uit de transformatie: ‘Na de recente ontmanteling van De Streken, het landschapskunstwerk in de Waddenzee bij Oosterend dat in het voorjaar van 2026 voor de laatste keer werd opgebouwd, krijgt Terschelling met De Nollekes een nieuw landschapsicoon. Ik verwacht dat ook De Nollekes wordt omarmd wordt door eilanders en bezoekers.’
Een droom van bijna twintig jaar
Het idee om van De Nollekes een landschapskunstwerk en theaterlocatie te maken, ontstond in 2008. Kees Lesuis, destijds artistiek leider van Oerol, zag potentie in de voormalige vuilstort. In samenwerking met kunstenaarscollectief Observatorium werd de eerste aanzet voor een groot landschapskunstwerk gerealiseerd. Oerol-oprichter Joop Mulder zag in De Nollekes bovendien de kiem voor de ontwikkeling van meer permanente landschapskunst in Noord-Nederland. Zo werd De Nollekes de bakermat van Sense of Place. ‘Juist nu Sense of Place dit jaar tien jaar bestaat, is het extra bijzonder dat de realisatie voor dit werk steeds dichterbij lijkt te komen. Op deze plek liggen onze wortels en begon de droom om kunst blijvend met het Waddenlandschap te verbinden. Dat we die droom hier samen verder kunnen brengen, maakt deze toekenning voor ons extra betekenisvol, zegt Wendy Gooren van Sense of Place.
De nieuwe inrichting, die in 2028 klaar moet zijn, houdt ook ruimte voor de theatertraditie: tijdens Oerol blijft het lager gelegen deel van de heuvel beschikbaar voor tijdelijke theatervoorstellingen.
Het project is ontwikkeld door Oerol, Sense of Place, Stichting Terschelling Circulair en kunstenaarscollectief Observatorium, in samenwerking met Staatsbosbeheer. Het Waddenfonds ondersteunt de ontwikkeling vanuit zijn ambitie om duurzame recreatie en toerisme in het Waddengebied te versterken. De totale projectkosten bedragen ruim € 778.000. Voor de aanvullende financiering wordt gesproken met overheden en private fondsen.